خدا چیست؟ آیا کوانتوم وجود خدا را اثبات می کند؟!

93

در این مقاله میخواهیم اساسی ترین سوال هر انسانی را مطرح کرده و در علم و به طور اختصاصی تر در کوانتوم، به دنبال وجودی به نام خداوند بگردیم. آیا می توانیم وجود خداوند را با دلایل علمی اثبات کنیم؟! با دیپ لوک همراه باشید…

اگر یادتان باشد در مقاله ای تحت عنوان “آیا کوانتوم به فلسفه نیاز دارد؟” در مورد لزوم وجود فلسفه در کنار علم، بحث کردیم. با نتیجه ای که گرفتیم حالا به سراغ چالش های فلسفی نظریه ی کوانتوم رفته و آنها را بررسی می کنیم. اولین و بزرگترین سوالی که می تواند هر یک از ما را به عنوان یک انسان متعالی، درگیر کند، اثبات وجود خداست: یک قدرت و شعور نامتنهاهی که خالق کل کائنات است. اما سوال مهم تر اینجاست که در کجا باید به دنبال خدا بگردیم؟ در فلسفه، در ادبیات یا در علوم تجربی مانند فیزیک و شیمی یا حتی در وجود خودمان؟ اندیشمندان مختلف در این مورد، نظرات مختلفی داشته اند. از آنجایی که در دیپ لوک، دنیای کوانتومی را رصد می کنیم، در این مطلب هم سعی می کنیم سوال خود را در این حوزه، بررسی کنیم.

علم فیزیک را می توان مادر علوم تجربی نامید و احتمالا به همین دلیل است که اکثر کسانی که در علم، به دنبال خداوند می گردند، به سراغ فیزیک می آیند. از ابتدای قرن بیستم که سرو کله کوانتوم در فیزیک، پیدا شد، این داستان بسیار جنجالی تر و البته پیچیده تر شد. علمی که برای اولین بار، قانون علیت را به نوعی، زیر سوال برد. به همین دلیل، دوره تولد کوانتوم را می توان یکی از نقاط عطف درگیری فلسفه و علم دانست. به جرات می توان گفت، بسیاری از بنیان گذاران کوانتوم  (یا همه آنها)، فلاسفه بزرگی بودند که به شدت از تفسیر خود از مکانیک کوانتومی، دفاع می کردند. (در آخرین قسمت کلاس های درس کوانتومی، مهم ترین این مکاتب فلسفی را بررسی خواهیم کرد).

دانشمندان فیلسوف همواره به سه دسته تقسیم می شوند: عده ای خدا باور و عده ای ملحد یا خداناباور که هر کدام می کوشند به کمک استدلال های علمی، وجود خدا را اثبات یا رد کنند. هنوز هیچ پیروزی از میدان این نبرد، بیرون نیامده است! شاید اصلا نبرد در این میدان اشتباه باشد: این نظر دسته سوم دانشمندان فیلسوف است! به نظر آنان، نباید در علم به دنبال خدا گشت. آنها معتقدند علم در درجه ای قرار ندارد که بتواند یک موجود فرامادی را اثبات کند و شاید هیچگاه هم به چنین درجه ای نرسد! هنوز مشخص نیست حق با کدامیک از این سه دسته است. هر کس می تواند با مطالعه استدلال ها این سه دسته، به یکی از آنها بپیوندد.

یکی از استدلال های اثبات خداوند که توسط پروفسور Fr. Robert Spitzer در کتاب New Proofs for the Existence of God (نشانه های جدیدی برای وجود خداوند) آمده را می توانید از فایل زیر مطالعه کنید.

centralgalactic512

اثبات وجود خدا به کمک علم (نوشته پروفسور اسپیتزر)

اثبات وجود خداوند در تاریخ علم، بحث های زیادی را به وجود آورده است. بسیاری از دانشمندانی که البته فیلسوفان بزرگی هم هستند، به ذاتی لایتناهی به نام خداوند اعتقاد دارند و البته عده ای دیگر مانند استیون هاوکینگ، وجود چنین قدرتی را بیهوده و غیرلازم می دانند.

برای پاسخ به این سوال که آیا خداوندی جهان را خلق کرده است، باید قدم به قدم  مراحل زیر را طی کنیم:

۱- هرچیزی که آغازی دارد، علتی دارد.

۲- کائنات، آغازی داشته است.

۳- بنابراین کائنات هم علتی دارد.

قدم اول همان قانون علت و معلول است که می گوید هر معلولی، علتی برای به وجود آمدن دارد، در غیر اینصورت ماده از هیچ به وجود آمده است که به هیچ وجه منطقی نیست.در گام دوم باید اثبات کنیم که جهان آغازی داشته است و برای اینکار از علم کمک میگیریم و  در مرحله ی سوم فقط باید از مرحله ی قبل، نتیجه گیری کنیم.

شواهد آغاز جهان

برای اثبات آغاز داشتن کائنات، چندین شاهد و دلیل علمی در دست داریم. یکی از این شواهد، قوانین ترمودینامیک هستند که به صورت زیر بیان می شوند:

قانون اول: میزان کل انرژی-جرم در جهان، ثابت است.

قانون دوم: میزان انرژی در دسترس برای کار در حال کاهش است یا به عبارت دیگر انتروپی در حال افزایش و در حال رفتن به سمت ماکسیمم است.برای کسانی که با مفهوم انتروپی آشنایی زیادی ندارند باید بگویم که انتروپی یک کمیت ترمودینامیکی بوده و معیاری از نحوه ی توزیع انرژی است، به طوری که هر چه میزان پخش انرژی بیشتر باشد، انتروپی نیز بیشتر خواهد بود. به نظر من اینکه از انتروپی به عنوان “بی نظمی” یاد می کنند، کاملاً اشتباه است، در طبیعتی با چنین قوانین دقیقی، بی نظمی معنا ندارد، درواقع وقتی تمام انرژی در یکجا متمرکز شده باشد، انتروپی مینیمم(مانند آغاز جهان) و زمانیکه انرژی بین بخش های مختلف به طور یکسان، پخش شده باشد، انتروپی ماکسیمم مقدار خود را دارد که این یعنی عدالت، نه بی نظمی!

بگذریم، حالا باید از این دو قانون نتیجه گیری کنیم: اگر میزان کل انرژی-جرم محدود باشد و میزان انرژی قابل استفاده، در حال کاهش باشد، بنابراین جهان نمی تواند تا ابد وجود داشته باشد وانرژی اش روزی تمام خواهد شد. هر بخش از جهان، دمای یکسانی (انتروپی ماکسیمم) خواهد داشت. بنابراین نتیجه ی واضح این است که جهان در زمان معینی و با مقدار بسیار زیادی انرژی  آغاز شده است و اکنون در حال مصرف این انرژی است.

در اخترفیزیک نیز، کشف مهمی وجود دارد که به آغاز و خلق کائنات اشاره دارد و ثابت شده است که جهان ما در حال تورم و انبساط است و تا ابد به این تورم ادامه خواهد داد. این کشف، دلیلی قوی است که ثابت می کند جهان در حال تورم، روزی در یک نقطه متمرکز بوده و در واقع شروعی در زمان داشته و از یک زمان خاص آغاز شده است.

پس چه کسی خدا را خلق کرده است؟!!

حال ممکن است برای عده ای این سوال پیش بیاید که اگر هر چیزی که آغازی داشته، حتما علتی و خالقی هم دارد، پس خالق خدا کیست؟ پاسخ به این سوال در فهم نکته ی ظریفی نهفته است: ما در استدلال خود گفتیم هر چیزی که آغازی داشته باشد، علت و خالقی خواهد داشت، اما مسئله اینجاست که خدا آغازی نداشته است! طبق قانون نسبیت عام اینشتین که در کنار کوانتوم، یکی از نظریات انقلابی قرن بیستم بود و  آزمایش ها هم آن را اثبات کرده اند، زمان به ماده و فضا ارتباط دارد، بنابراین زمان خودش با ماده و فضا آغاز شده است! پس بحث کردن در مورد زمان قبل از خلق کائنات کاملاً اشتباه است. زیرا زمان خود با کائنات متولد شده است. اما خدایی که ما از او حرف میزنیم خالق کل کائنات و من جمله زمان است! بنابراین خدا با زمانی که خودش آن را آفریده، محدود نمی شود و در آن نمی گنجد.در نتیجه خداوند، آغازی در زمان نداشته و در نتیجه نیازی به علت و خالقی ندارد! در مقالات آینده خواهیم دید تفسیر کپنهاگی مکانیک کوانتوم  هم خدا را بیرون از سیستم مشاهده کننده و مشاهده پذیر قرار می دهد. تفسیر کپنهاگی می گوید واقعیت، معلول اندازه گیری است و تا ما چیزی را اندازه گیری نکنیم آن چیز وجود نخواهد داشت! اگر تمام این دلایل را کنار هم بگذاریم، می توانیم نتیجه بگیریم که کائنات توسط یک قدرت ماورای کائنات و فوق طبیعی خلق شده است. این شواهد همچنین نشان می دهند که این قدرت فوق جهانی، بسیار باهوش و باشعور است.

فرد هویل (Fred Hoyle) یکی از برجسته ترین اخیرفیزیکدانان و البته یکی منکران سرسخت خدا، با سنجش این شواهد؛ به کلی نظرش تغییر کرد. هویل می گوید:

 چرا شما نباید به خودتان بگویید: قطعاً یک شعور فوق العاده باهوش، ویژگی های اتم کربن را طراحی کرده است، در غیر اینصورت احتمال پیدایش من از چنین اتمی از طریق نیروهای تصادفی طبیعت، ناچیز است؟”  البته که باید این سوال را از خودتان بپرسید! تفسیر حقایق نشان می دهد که یک ابرشعور یا ابر عقل، این جهان را با فیزیک، شیمی و زیست شناسی خلق کرده است،چرا که نیروهای تصادفی طبیعت، قادر به انجام چنین کاری نیستند.

از طرفی افرادی مانند استیون هاوکینگ و ریچارد داوکینز، که اولی یک فیزیکدان نظری و دومی یک زیست شناس فرگشتی است، هر کدام با استفاده از حوزه تخصصی خود، وجود خداوند را رد می کنند. مثلا هاوکینگ می گوید در کوانتوم، ذره می تواند از هیچ به وجود آید. در حالیکه این استدلال، کمی عوام فریبانه است، چرا که مفهوم “هیچ” در فیزیک با مفهوم آن در عوام، تفاوت دارد. در واقع، “هیچ” در عوام به معنای “عدم” است، در حالیکه “هیچ” در فیزیک، یک میدان است و به معنای عدم نیست. بنابراین، لازم است در مورد هر استدلالی (چه در اثبات و چه در رد خدا) کاملا تحقیق کنید و با اینکه یک دانشمند مشهور آن را بیان می کند، فریب نخورید!

آیا استدلال بالا، درست و منطقی است و آیا شما را قانع می کند؟ تعریف شما از خدا چیست؟ آیا راه دیگری برای اثبات خدا می شناسید؟

زاده ی اردیبهشت ۶۹ و دانشجوی دکترای شیمی کوانتوم محاسباتی در دانشگاه شهید بهشتی است.او علاقمند به دنیای کوانتوم، تکنولوژی، فوتبال و موسیقی (رپ/راک) بوده و علاوه بر سردبیری دیپ لوک، به طراحی وب و نویسندگی در گجت نیوز، بیگ تم و ماهنامه GB جی اس ام مشغول است.

گفتگو۹۳ دیدگاه

  1. سلام سرکارخانم ریاحی بهتون تبریک میگویم انصافا مطالبتون در سطح عالی و برگزیده هست از طرفی خودتون هم فرهیخته هستین من بصورت اتفاقی شما را در گوگل پیدا کردم داشتم برای وردپرس میگشتم دیدم نمیشه از محتوای تاپتون گذشت و نشستم ی شب تقربیا بیشتر محتوای سایتتون را خوندم با اجازتون خیلی استفاده کردم امیدوارم همچنان پرانرژی پیش برید و پرچم سایتتون بالا باشه . البته جذابیت کارتون اونوقت بیشتر بود برام که رشته تحصیلیتون شمی کوانتومی هست وفعالیت در فضای مجازی وردپرس هست هرچند خودمن هم فیزیک خوندم ولی به تجارت الکترونیک و اینترنت مارکتینگ شدیدا علاقه دارم . اما نمیتونم نگم که اونایی علوم پایه خوندند اکثرا از ورود ببه علوم بین رشته ای مثل اثبات وجود خدا به کمک علم و امثال اینا ناگزیرند و من نیز بحسب علایق شخصی خود و ارضا ء تفکر خود وارد این حوزه شدم . بهرحال خیلی خوشحال هستم که با نوشته های شما آشنا شدم .و دوست دارم با اجازتون نوشته هاتون را دنبال کنم .
    شاد و پرانرژِ ی باشد

    • ناهید سادات ریاحی

      دوست عزیزم از کامنت مثبت و پراز لطفتون ممنونم. خوشحالم نوشته هام براتون مفید و جذاب بوده. در کل اعتقادم اینه که انسان نباید تک بعدی باشه و به همین خاطر،خودم علاوه بر اینکه این سایت رو به خاطر علاقه ی شدیدم به کوانتوم راه انداختم، در سایت های گجت نیوز و بیگ تم در دو فیلد کاملا متفاوت تکنولوژی و اموزش طراحی وب مقاله میذارم
      . برای دیپ لوک برنامه های بزرگ و بسیار جذابی داریم و مطمئنم به کمک همراهانی چون شما، بسرعت رشد خواهد کرد.

  2. سلام سرکارخانم ریاحی وقت بخیر . یک سوال داشتم من دنبال یک پلاگین برای ضبط نظرات صوتی استفاده کنم شما احیانا چنین چیزی یا مشابه این ندیید من خیلی گشتم تو سایتهای خارجی چندتا دیدم که باید ترجمه بشه و سالیانه مبلغی هم می گیرند گفتم فارسی هم داریم یانه؟
    ممنون
    شاد و پرانرژی باشید

    • ناهید سادات ریاحی

      دوست خوبم در این زمینه پلاگین زیادی وجود نداره و برخی از پلاگین هایی هم که موجوده، آپدیت نشدن، اما من لینک دانلود ۴ تاشو براتون گذاشتم. در مورد ترجمه و فارسی سازی هم، خیلی راحت میتونید فایل pot در فولدر language یا translation پلاگین رو در برنامه ی poedit باز کنین و یکی یکی فیلدها رو ترجمه کنین. اگه حتی کمی هم با انگلیسی آشنا باشید، کار بسیار راحتیه.
      Audio Comments Plugin
      Riffly Webcam Video Comments
      Evoca Voice Comments Recorder
      Comment Attachment

  3. سپاس بابت پست بسیار زیبا حین خوندن متن این پست یاد پروفسور پلانک افتادم و اینم براتون پیدا کردم :
    سخن پروفسور ماکس پلانک:

    « قوانین مسلم فیزیک » به ما می گوید که اجزاء مرکب عالم خلقت ، بر حسب تصادف پهلوی یکدیگر قرار نگرفته اند،
    بلکه طبق یک نقشه ی دقیق و یک نظم کامل به هم پیوسته اند .

    هر چند ظاهرا این عقیده ی پزیتیویست ها صحیح به نظر می رسد ؛
    اما باید در نظر داشت که نتایج اندازه گیری های فیزیکی به هیچ وجه تابع شخصیت فرد ناظر ، و زمان و مکان اندازه گیری نیست !
    و هر کسی در هر زمان و مکان می تواند اندازه گیری های مربوطه را تکرار و به همان نتیجه ی قبلی برسد .

    و لذا می توان گفت که این اندازه ها و نتایجی که از آنها عاید می شود، وابستگی به افراد بشری نداشته و حقیقی می باشند.
    و بشر به وسیله ی اندازه گیری های خویش ، فقط به « کشف » آنها موفق شده است.

    نکته ی قابل توجه این است که نظریات علمی ای را که به وسیله ی این قبیل اندازه گیری های عمومی تائید نشده باشد، به هیچ وجه نباید جزء قوانین و قوائد علمی به شمار آورد .

    این قبیل « نظریات و فرضیه های علمی » را نباید با « اصول علمی » اشتباه کر د .

    آنچه از « قوانین مسلم فیزیکی » به دست می آید ، این است که اجزاء مرکب عالم خلقت ، بر حسب تصادف پهلوی یکدیگر قرار نگرفته اند،
    بلکه طبق یک نقشه ی دقیق و یک نظم کامل به هم پیوسته اند .

    • ناهید سادات ریاحی

      سپاسگزارم دوست عزیزم. بله ماکس پلانک یکی از طرفدان وجود خداوند بود. ممنون بابتی متن و وقتی که گذاشتید

    • ناهید سادات ریاحی

      مرسی از نظر و توجهتون دوست عزیزم، تو برنامم بوده، ایشالا حتما در اولین فرصت ، بخش امتیاز دهی رو اضافه میکنم. البته امیدوارم همیشه مطالبم طوری باشه که امتیاز مثبت به دیپ لوک بدین!!

      • سلام خانم ریاحی وقتتون بخیر
        میخوام ابتدا بابت تمامی زحماتتون چه در این وب سایت و چه در وب سایتهای دیگه تشکر کنم
        مقالتون رو با عنوان: “خدا چیست؟ آیا کوانتوم وجود خدا را اثبات می کند؟!” کامل خوندم. این نکته رو عرض که من فیزیکدان یا کیهان شناس نیستم و تنها یک علاقمند هستم که این مطالب رو مطالعه می کنم
        همیشه این موضوع برای من سوال برانگیز بوده که چطور ممکنه یک فیزیکدان یا یک کیهان شناس یا یک زیست شناس با دانشی که مبتنی بر علم بدست آورده همواره بتونه به وجود خدا اصرار بورزه.ما میدونم که علم ناقص هست و تقریبا همیشه به زمان وابسته هست. اما این رو هم میدونم که تنها علم قادر به تعیین قوانین حاکم بر جهان هستیت.درواقع فقط علم هست که میتونه پاسخ های منطقی و قابل راستی آزمایی از قوانین حاکم بر جهان هستی به ما ارائه بده. خیلی از فیزیکدان های امروز مطمئن نیستند که درک درستی از آغاز جهان داشته باشند.خیلی از اونها امروز شهامت این رو پیدا کردند که ادعا کنن بیگ بنگ نقطه آغاز جهان نبوده. استدلال های شما درباره اینکه خدا به زمان محدود نمیشه خوندم و خیلی تعجب کردم. به نظر من اساس فیزیک بر مبنای ماده هست بدون ماده فیزیک بی معناست.زمان هم از ماده جدا نیست. زمان هم بعد چهارم فیزیک هست. حالا سوال من از شما اینه… بر اساس این قانون بنیادین فیزیک که: “علت همیشه قبل از معلول اتفاق میوفته” چطور ممکنه یک چیز غیر مادی بر ماده اثر بگذاره؟ تصور من این هست که فیزیک کوانتوم نه تنها مطلقا با غیر ماده سرو کار نداره بلکه بیشتر وقت ها با ارتباط بین ذرات تشکیل دهنده ماده سرو کار داره. خوده اون ذرات هم با نام های مختلف به نوعی ماده محسوب میشن چون جرم دارن و قابل اندازگیرین. چرا ما حاضریم برای این قانون بنیادین یک همچین استثناء بیهوده ای قائل بشیم.
        نکته بعد اینکه خیلی مایلم بدونم شما چطور می تونید بگید میزان توضیع انرژی میان ذرات اولیه عادلانه بوده؟!!! شاید گفته شما در انتروپی ماکسیموم که احتمالا در پایان جهان هم اتفاق میوفه درست باشه اما اگر در ابتدا انرژی بصورت یکسان میان تمام ذرات توضیع شده بود چطور ممکن بود که همجوشیه هسته ای صورت بگیره و بدنبال اون ستاره ای متولد بشه. من کاری به شکل الان جهان ندارم ولی بدون تردید جهان ما حاصل یک بی نظمی در ذرات اولیه بوده
        خانم ریاحی توجه داشته باشید که ما تا همین جای بحث هم فرسنگها از تعاریفی که ادیان ابراهیمی از خدا دارند فاصله گرفتیم.
        و سوال آخر اینکه چیزی که فیزیکی نیست رو اصلا چطور میشه درک کرد؟

        • ناهید سادات ریاحی

          سپاسگزارم دوست خوبم. متاسفانه شما متن رو به دقت نخوندین! اتفاقا من گفتم در ابتدای جهان انتروپی(یا همون توزیع عادلانه) صفر بوده و در پایان جهان به ماکسیمم مقدارش(یعنی عادلانه ترین توزیع) خواهد رسید.
          من اینجا قرار نبوده خدا رو طبق ادیان ابراهیمی تعریف کنم که! بلکه من با چند شاهد علمی، استدلال کردم
          و در نهایت اینکه ما بسیاری از چیزهایی که فیزیکی نیستند رو درک می کنیم، ذهن ما قادر به درک فراماده هست.

          • سلام خانم ریاحی وقتتون بخیر
            بله درست می فرمایید من متن رو اشتباه خونده بودم و عذر میخوام.
            خانم ریاحی ذهن ما قادر به درک خیلی موضوعات هست ولی آیا درک ما نسبت به اون موضوعات درست هستند؟
            زمانی بشر اینگونه درک می کرد که سطح زمین صاف هست
            همینطور تصور میکرد که خورشید در حال گردش به دور زمین هست
            یا…
            ولی آیا بشر درک درستی داشت؟
            من موافقم که ذهن انسان قادر به درک خیلی چیزها هست بنظر من به همین دلیل هم بود که فلسفه متولد شد.
            اما فکر می کنم بهتر هست ما اجازه بدیم تنها علم با کمک زمان به پرسش های ما پاسخ بده.

          • البته این رو هم باید اضافه کنم که رد کردن وجود ضد ماده کاره ساده ای نیست
            اما آخه چیزی که نه ماده باشه و نه ضد ماده (خدا) پس چی هست؟
            اصلا چطور میشه این رو درک کرد؟

        • سلام مارتین
          ۱٫دقیقاً همین که “جهان اگر آغاز داشته باشه محکومه به داشتن خالق”، باعث شده که دانشمندان بی خدا بحث جهان متوالی و بدون شروع رو پیش بکشند؛ و “وجود خارق العاده ی پیچ های تنظیم در جهان” باعث شده تا برای توجیهش و انکار خدا جهان های موازی رو پیش بکشند. امّا تا اونجا که بنده مطالعه کردم، هیچ مدرکی برای این دو ادّعا نیست و نیروی پیش برنده ی این دانشمندان، انگیزه ی آن ها برای حذف نیروی تدبیرکننده ی جهانه. این فرضیه ها خوبه، ولی اصرار اکیدی که بر اونها شده کاملاً مغرضانه بوده نه از سر شهامت.
          ۲٫ کدام دانشمند گفته علّت قبل معلول اتّفاق می افته؟؟
          علّت همواره هم زمان با معلول اتّفاق می افته: تا زمین نباشد ما به پایین جذب نمیشیم؛ و به محض این که زمین موجود شد-بلافاصله- ما به پایین جذب میشیم. تا آهن ربا را بالای سر آهن نگیریم آهن به بالا جذب نمیشه؛ و به محض این که آهن ربا را بالای سر آهن گرفتیم، به بالا جذب میشه.
          ۳٫ در کلمه ی عادلانه مناقشه ای نیست…باید توجّه داشت مادامی که رفتار ذرّات بر اساس قانون است(قوانین فیزیک) سخن صحیحی نیست که آن را بی نظم بنامیم…ولو کاتوره ای باشه. کلمه ی بی نظمی فقط برای تقریب به ذهنه وگرنه توصیف دقیقش “نظم پیچیده” ست.
          ۴٫ هرچه که هست نیازی به درک نداره. شما هستید، ولی من شما رو درک نمی کنم؛ و این مشکلی ایجاد نمیکنه، بلکه به یک صفحه ی پلاستیکی(تبلت) با انگشت ضربه می زنم تا با شما ارتباط برقرار کنم!
          شک ندارم اگر یک نفر با تفکر شما از صد سال پیش بیاد و منو ببینه بهم میگه تو دیوونه ای…تو که طرف مقابلت رو درک نمیکنی تا بخوای باهش ارتباط برقرار کنی…اصلاً طرف مقابلی وجود نداره!!!

  4. I want to ask you what happened before the Bing Bang, recently explored that we can creat subatomic particle from nothing! there are many definition of nothing, I suggest you see the what happened before the Bing Bang movie produced in Canada on this subject, It is including many reasons from many great scientists
    Hope that this help

  5. سلام سرکار خانم ریاحی
    با تشکر از مطلب سلیس و سودمندتون؛ پیشنهاد می کنم به لینک زیر مراجعه بفرمایید که درش تصادفی بودن نظم جهان رو نقد کردم
    http://falsafeh.blog.ir/post/نظم-جهان-تصادفی-ست
    دو بحث هم مطرح کردید که مشتاقم از همین قلم سلیس مطالعه کنم:
    ۱٫ ارتباط زمان به ماده: در فلسفه ی اسلامی نیز چنین بحثی هست و مشتاقم نظر کوانتم رو با نظر ملّاصدرا مقایسه کنم.
    ۲٫ ارتباط واقعیّت با مشاهده گر-چیزی غیر از اثر مشاهده گر معروف که ما در حین مشاهده بر واقعیّت اثر می گذاریم و آن را تغییر می دهیم-

    • ناهید سادات ریاحی

      سپاسگزارم از اظهارلطف و مطلبتون. در مورد دو بحثی که فرمودید هم حتما به زودی مطلب میذارم ایشالا.

  6. سلام.ببخشید میخواستم نظریه ی استیون هاوکینگ درباره ی عدم وجود خدا را بدونم.این با اینکه بسیار فرد باهوشی است ولی با این حال خدا را تکذیب میکند.لطفا اگه میشه نظریه ی Big Bang رو بذارید.
    مــمــنون

    • ناهید سادات ریاحی

      دوست خوبم، هاوکینگ معتقده که در گذشته که انسان ها، علم کافی برای توضیح طبیعت رو نداشتن، اون رو به خدا نسبت می دادند، اما حالا علم پیشرفت کرده و نیازی به وجودی به نام خدا نیست و علم برای توجیه و توضیح طبیعت کافیه

    • از مطالب خیلی استفاده کردم
      یه نکته به ذهنم می رسه ، ظاهرا بیشتر نظریه پردازهای غربی خدایی رو انکار میکنن که از کلیسا و قرون وسطی بهشون رسیده و در اینصورت اگه انکار نکنن باید شک کنیم
      البته یه مطلب دیگه هم هست که معمولا به دنبال این هستن که یه خدایی پیدا کنن که جزءی از اجزاء این عالم هست و باز هم یه همیچین خدایی ، انکار کردنی هستش ، نیست؟

      • ناهید سادات ریاحی

        خوشحالم مفید واقع شده. البته همه ی غربی ها منکر خدا نیستند، نمونش همین کتابی که من ازش مقاله ی بالا رو اقتباس کردم. بسیاری از فیزیکدانان غربی، در رشته ی فلسفه هم تحصیلات بالایی کسب می کنند و اتفاقا به اثبات وجود خدا از طریق ادغام فلسفه و علم کمک می کنند.
        همون طور که گفتم، خدا رو میتوان به عنوان شعور کائنات در نظر گرفت، نه یک موجود مادی

  7. سلام خانم ریاحی، مقاله بالا بسیار جالب بود و من با اجازه اتون با اسم خود شما اون رو در کانال تلگرامم قرار میدم.
    آدرس کانالم هست:
    telegram.me\jarfaa

    • ناهید سادات ریاحی

      سپاسگزارم دوست خوبم. با ذکر منبع، نه تنها مشکلی نداره، بلکه خیلی هم به سایت کمک میکنه

  8. سلام خانم ریاحی
    میخواستم بگم آیا روح توسط علم قابل اثباته؟ آیا هنگامی که کائنات و زمان بوجود اومد روح هم به وجود اومد؟ اگه اومد چه جوری؟
    من تو این زمینه ها تحقیقات زیادی کردم ولی به نتیجهای نرسیدم. خوشحال میشم که با همکاری هم به نتیجه ای برسیم.

    • ناهید سادات ریاحی

      دوست خوبم، دیدگاه غالب اینه که علمی مثل فیزیک فقط می تونه چیزی که حضور مادی داشته باشه رو اثبات کنه. دانشمندان (حوزه ی نوروساینس یا همون عصب شناسی) بر این باورند که روح ساخته ی مغز (ذهن) انسانه، ولی چیزی نیست که خودش به تنهایی و مستقل از ذهن وجود داشته باشه

  9. سلام خانم ریاحی، امکان داره کتاب New proofs for teh existence of God رو تو قسمت دانلود کده برای فروش بزارین؟ خیلی ممنونم میشم

    • ناهید سادات ریاحی

      دوست خوبم متاسفانه من هم اصل کتاب رو در اختیار ندارم، در این مقاله هم در واقع از مقاله های دیگه ای که این کتاب رو به عنوان رفرنس استفاده کردن، استفاده کردم.

  10. و اما در خصوص خدا چیزی بنده از فرازمین مشاهده کردم باتجربه سه روزه در کما و شش سال هم در جستجو و مطالعه بودم با افراد و کتابهای خیلی متنوع وسایهای مختلف اینترنت تا مشاهده خودم در کما به خودم اثبات بشود و آخر هم خودم به جواب رسیدم و چیزی که به دیگران باید گفت در خصوص خدا : با سخنی از زنده یاد حسین پناهی فیلسوف گمنام کشورمان که فرمودند :بام ذهن آدمی خانه خداست.یعنی هر کس به پهنای ذهن و شناخت و علوم و باوریات دینی که دارد در ذهن خود خدایی می آفریند و او را عبادت میکند یا میپرستد و عشقبازی میکند و… بنده هم موافقم با نظر ایشان و خودم به شخصه شاهد ماجرا بودم و هر کجا که آرامش بود و ما با چهار عنصری که خالق و به وجود آورنده ما هستند(آب.خاک.هوا وآتش نزدیک تر و مانوس تر بودیم خدا ملموس تر بود.چهار عنصری که خیام هزار سال پیش فهمیده و گفته ولی ما الآن در قرن بیست و یک با خرافات درگیریم.
    ای آنکه نتیجه چهار و هفتی وز چهارو هفت دایم اندر تفتی
    می خور که هزار بار بیشت گفتم باز آمدنت نیست چو رفتی رفتی۰۰۰

  11. سلام خانوم ناهید بابت مطالب سپاس زیبا بود من اتفاقی مطلبتونو توی گوگل پیدا کردم راستش خیلی وقته درمورد رابطه هایی در علم فیزیک و ریاضیات با متافیزیک میگردم و جدیدن هم تحلیل اتفاقات غیرمنطقی از نظر مغز انسانی اما درست در اخترشناسی و کوانتوم بهش اضافه شده مطالبتون با اینکه تکراری بود اما چون بصورت یک پکیج کامل و خلاصه بود به دلم نشست چه خوب میشد اگه میشد گروهی بشه توی تلگرام بسازیم تا بصورت زنده و مداوم بحث بشه این ایدی منه خوشحال میشم مطالب جدیدتونرو برام بفرستیدفکرش را بکن،
    چه مرگ قشنگی می تواند باشد
    تو از کوچه مرا صدا بزنی،
    و من از شدت شوق
    در و پنجره را با هم قاطی کنم ..web.telegram.org/#/im?p=@Samet1

  12. یه تعمیرکارموبایلم ولی شبها وقتی به ستاره ها نگاه میکنم شعور پشت کیهان رو حس میکنم یه چیزی هست هست میشه حسش کرد ()ستایشگر آفریدگار علم)

  13. هیچ فیزیکدانی امروزه ادعا نمی کنه خدا رو با علم میشه اثبات کرد!!‌ استدلال هاتون هیچ کدوم دقیق نیست . فقط یه مثال نکته میگم ببینید که ادعای خودتون رو خودتون رد کردید قبلا ! فضا و زمان همراه با پیدایش جهان پدید آمدن پس اگر به زمان صفر برگردیم که آغاز جهان هست دیگر قادر به رفتن به عقب و گشتن به دنبال قبل نیستیم . در حقیقت در زمان صفر و مکان صفر همه چیز در آن واحد یک جا و همزمان هستش . اگه قبلی وجود نداشته باشد دیگر نمی توان گفت جهانی نبوده و حالا وجود دارد . وقتی نه زمانی وجود دارد نه مکانی نمی توان بین علت و معلول فاصله زمانی یا مکانی گذاشت . پس علت و معلول همزمان و در یک مکان هستند . این بحث به بحث سینگولاریتی در فیزیک معروفه ! یکی از بزرگترین تناقضات فلسفی گشتن برای خدا قبل از وجود زمان هستش چون نمی توانیم زمانی پیدا کنیم مگر آنکه زمان را امتداد دهیم که در آن صورت در آغاز جهان نیستیم !!!

    • ناهید سادات ریاحی

      دوست عزیز نکته ای که شما در مورد آغاز زمان با مکان رو خودم در پایان مقاله به تفسیر توضیح دادم در موردش و چیز تازه ای نیست. نکته ی بعد اینکه ما دقیقا از فیزیک استفاده می کنیم تا بگیم خدا نمیتونه در قالب فیزیک توضیح داده بشه، چرا که یک جسم مادی نیست و اون رو یه موجود ماورایی خارج از عالم مادی تصور می کنیم

  14. سلام.با تشکر از خانم دکتر ریاحی . اینجانب مهندس برق هستم و حدود ۱۵ سال سابقه دارم ولی همیشه فیزیک و بخصوص نسببت را دنبال میکردم و علاقه داشتم و این اواخر کوانتوم را بسیار علاقه دارم واقعا عجیب و جذاب است کوانتوم . لطفا به گذااشتن مطالب کوانتوم ادامه دهید موفق باشید

  15. سلام خانم ریاحی با تشکر از مطالب فوق العاده من مسعود ۲۳ ساله دانشجوی نرم افزار
    علاقه زیادی به فیزیک کوانتوم دارم و معتقدم باید با دیدگاه منطقی این علم رو گزاره و استدلال کرد…
    لطفا درباره جهان های موازی و انرژی تاریک مطالب با چنین نحو بیان پست کنید

  16. کسی باعث شده که ما اینجاییم حتی کیهان رو طوری طراحی کرده که موجودات باهوش رو بوجود بیاره البته با پوزش از اساتید نظر خودمه : وقتی تو یه سیاره حیات هوشمند بوجود میاد توانایی حفظ خود در برابر خرده سیارکهارو پیدا میکنه و میتونه به تمدن خود تا پایان عمر کیهان ادامه بده ولی موجوداتی که هوشمند نمیشن حتی با فرصت چندین میلیون ساله که به اونها توسط روال کار کیهان داده میشه از دید خالق ارزشی نداشته و به صورت اتوماتیک وار توسط خرده سیارکها نابود میشن (نابودی دایناسورها بعد از میلیونها سال تکامل در شصت میلیون سال پیش)در حالی که ما شاید بعد از صد سال توانایی کامل در برابریک خرده سیارک بزرگ را خواهیم داشت
    نتیجه :شاید هوشمند شدن تمدن های داخل کهکشانها بعد از میلیونها و یا حتی میلیاردها سال و نزاع این تمدنهای کیهانی باعث از بین رفتن اون دنیاها و بوجود آمدن بیگ بنگ های متوالی شده است (بالاخره بعد از چند میلیارد سال بعد همین نوادگان ما به چه قدرتهای کیهانی که دست پیدا خواهند کرد مقایسه کنید قدرت منجنیقهای قدیمی رو با بمب هیدروژنی تزار تو یه برنامه علمی دیدم که یه فیزیکدان آمریکایی پیش بینی کرده بود که همین تمدن ما در صورت بقا تا یک میلیارد سال بعد توانایی جابجایی محتویات یک کهکشان رو پیدا خواهد کرد

  17. با تشکر از خانم ناهید ای کاش خدا رو اثبات میکردید خیالم راحت میشد دوست دارم حتی تبدیل به خاک شدم صاحبی داشته باشم

    • ناهید سادات ریاحی

      دوست عزیز همون طور که در خود متن و در پاسخ به کامنت ها هم اشاره کردم، خدا موجودی ماورایی و غیرمادی است و نمیشه اون رو به کمک فیزیک به طور کامل اثبات کرد، چون فیزیک فقط میتونه دنیای مادی رو توضیح و تفسیر کنه. خدا شعوری هست که با قوانین فیزیک و اجسام مادی، کاملاً قابل اثبات نیست، این چیزیه که هرکسی باید به کمک شعورش ثابتش کنه

  18. خیلی ممنون ناهید خانم از پاسخ شما اگه امکانش هست وفرصت کردید بحث کوانتوم رو به صورت ساده توضیح بدید تا بنده متوجه بشم چون تو این برنامه ها هر چی نگاه میکنم و حتی ضبط میکنم دقیق متوجه نمیشم ولی احساس میکنم بحث بسیار جالبی میباشد با تشکر فراوان

  19. با سلام خدمت شما ناهید خانم بنده خیلی تعجب میکنم که در علم کیهان شناسی چرا دانشمندان موقع رسیدن به یک خالق سعی در تعویض خالق با نظریه های علمی جدید میباشند مثل ایده آل بودن تمام نیروهای کیهان برای بوجود آمدن ما که حقیقتا ثابت کننده خالق میباشد را با نظریه دنیاهای متفاوت سعی در از بین بردن خالق میکنند اگه دنیاهای متفاوت و یا بیگ بنگ های متفاوت ویا نبود خالق موقعی که زمان و مکان نبود همه اینها به کنار برای اثبات خالق کافیه به خودمون فکر کنیم بزرگترین راز کیهان خود ماهستیم موجوداتی که از خاکسترستاره ها بوجود آمده ودرباره خالق هستی تفکر میکنند اگه خالق کیهان رو بدون موجودات هوشمند بوجود می آورد عین خونه ای بود که هیچ سکنه ای نداشت به نظر من ارزش اون نوزادی که موقع بزرگ شدن از خود خواهد پرسید که خالق این دنیا کیست برای خداوند بیشتر از خورشیدیست که یک میلیون برابر زمین بزرگی دارد

  20. سوال اصلی من اینجاست
    ۱-دعوا سر اسم نیست اسم ماده رو خدا بذاریم یا قوانین فیزیک یا…. بحث سر هدفمندی و یا تصادف هست یعنی این قانون یا عقل کل یا خدا نشسته فکر کرده از ازل تا ابد رو دیده طرحی نو درانداخته یا ریشه این شکل گیری و تحولات بر اساس تصادف بوده که باید با احتمالات ریاضی توضیح داده شود که میشه بی خدایی آنچه که از عدم قطعیت هایزنبرگ که طبق مقالات شما حتی در آزمایشگاه ثابت شده است من لااقل فهمیدم کاملا تصادفی است به عبارت دیگه پیدایش بدون علت یا خودبه خودی ناقض خداباوری نیست چون خود خدا همین است مسئله شعور برنامه‌ریزی برای کاینات و این بحث ها هست که اگه جریان تکامل را تصادفی بدانیم این یعنی خداناباوری که ظاهرا علم چه در زیست و چه در فیزیک به تصادف رسیده است
    ۲- تا آنجا که من شنیدم هر چه جلوتر میرویم دانشمندان بیشتر خداناباور میشوند چون علم تصادف را بیشتر ثابت میکند تا برنامه‌ریزی از قبل در برنامه ای در مورد صحبت های هاوکینگ دکتر نیری که دکترای فیزیک هستند در صدای آمریکا آماری دادند که امروزه ۹۵ درصد زیست شناسان آمریکا و ۷۷ درصد فیزیکدان آمریکا خداناباور هستند که روند نوابغ دنیا شدیدا صعودی به سمت خداناباوری است مسلما اونها چیزای بیشتری از ما میدانند و نکته اینجاست که جو عوام در دنیا بیشتر خداباورانه هست که به نظر میرسه آمار واقعی بالاتر هم باشه عده ای ملاحظه می کنند عده ای می ترسند و…
    ۳- سعی کنیم واقعیت رو ببینیم نه آنچه که دوست داریم جای واقعیت بذاریم و این دلیل روانی بسیاری ازخداباوری ها است که اگه این را هم بگیریم از خداباوران جو باز هم شدیدتر علیه خداباوری می شود.
    در مورد یک از دید منطقی سعی کردم بگم
    و در دو و سه با توجه به اینکه شخص من احتمالا اشکال داشته باشم سعی کردم از اجماع نوابغ استفاده کنم.

    • ناهید سادات ریاحی

      دوست خوبم، نکته ی ظریفی که اینجا وجود داره اینه که خدا رو یه وجود باشعوری بدونیم که فطرت شخصی هر آدمی بهش نیاز داره، یعنی ما به طور فطری، به داشتن یک شعور جهانی، احساس نیاز میکنیم و به نظر من لزومی نداره با بالا و پایین کردن فرمول ها، این نیاز رو سرکوب کنیم. هر کسی میتونه برای خودش خدایی داشته باشه! به همین سادگی!

      • ممنون دوست خوبتر، ولی چرا احساس نیاز می کنیم؟ این احساس نیاز از کجا میاد شاید یه ضعف روانیه، من فرضم اینه اینجا جو علمیه و شما هم همینطور درنتیجه همون قسمت سوم حرف من که نباید واقعیت رو با آنچه که دوست داریم تعویض کنیم و الا منم مثل خیلیا دوست دارم خدایی باشه معاد باشه ولی واقعیت های علمی چیز دیگریه، از برتراند راسل فیلسوف معروف خداناباور پرسیدند اگه مردی(فوت کردی!) واقعا خدایی بود معادی بود چه میکنی گفت اون موقع ازش من طلبکارم که یک عمر دنبالش گشتم بدون غرض ولی خودشو برام ثابت نکرد من دنبالش رفتم!!!!! حالا کلا منظورم این بود با توجه به پیشرفت های علمی بویژه کوانتوم دقیقا نتیجه عکس داره بدست میاد و چگونه شما می گویید کوانتوم وجود خدا رو ثابت میکنه اتفاقا بر عکسه، به قول مقالات شما که عدم قطعیت هایزنبرگ قلب تپنده کوانتومه نقل شده که وقتی هایزنبرگ وارد محفلی می شد جماعت میگفتن بوی بی خدایی می آید و انیشتین که گرایشاتی خداباورانه داشت با کوانتوم یه مشکلاتی داشت!!!!!!! چون همانطور که گفتم ریشه خدا باوری همون هدفمندی یا خدانابوری همون تصادف هست که چه در زیست در مبحث فرگشت چه در فیزیک کوانتوم قلب تپنده تصادف است. بازم میگم ما میخواییم علمی قضیه رو نگاه کنیم نه روانی نه احساسی و… و علم استدلال داره که تصادف است نه هدفمند. من هم تعصبی به علم ندارم و شاید اشتباه می کنه فقط میگم حرف علم رو برعکس نکنیم یعنی تیتر شما باید این میشد” آیا کوانتوم وجود خدا رو نقض می کند؟” که برعکس تیتر زدید

        • ناهید سادات ریاحی

          دوست خوبم، شما فرمودین “سعی کنیم واقعیت رو ببینیم نه آنچه که دوست داریم جای واقعیت بذاریم” و من دقیقا در پاسخ به این قسمت نظرتون بود که گفتم نیاز به خالق یه نیاز فطریه و همین دلیله که میخوایم خدا رو اثبات کنیم و دوست نداریم واقعیت چیزی غیر از این باشه.
          دوم اینکه شما فرمودین اینجا محیط علمیه و صحیت از مسائل روانی نشه، در حالیکه شما وقتی دارین از وجودی به نام خدا (چه اثبات شده و چه نشده) صبحت می کنین، ناخودآگاه این مسائل رو وارد کردین، چرا که ذات این مسئله، کاملا ماورای فیزیک و ماده هست.
          در مورد سوم، ما خدا رو فراتر از عالم مادی فرض میکنیم، بنابراین میشه چنین موجودی باشه و جهان رو با همین قوانین تصادفی (اصل عدم قطعیت) خلق کرده باشه. بنابراین به نظر من تیتر این پست، هیچ مشکلی نداره، چون کاملا حالت سوالی داره و چیزی رو رد یا قبول نمیکنه.

        • دوستان این نظر شخصیه منه,,, همونطور که میدونیم ما تو یه محیط سه بعدی زندگی میکنیم که البته طبق نظریه انیشتین ۴ بعد که بعد چهارم زمان هست,,,
          تمام تصور ما ازین جهان به صورت ۳بعدیه,,, یعنی طول و عرض و ارتفاع,,
          و نمیتونیم جسمی رو با ابعاد بیشتر در ذهن خودمون تجسم کنیم,,,
          مثلا جسمی رو تصور کنیم که ۵ بعد داره,,, این غیر ممکنه چون ذهن ما محدود به ۳بعد
          پس در صورت وجود خدایی که خالق جهان,,, و با این قدرت عظیم
          آیا در ذهن ما قابل گنجایش؟ یا با علمی که باز محدود به این ابعاد قابل شناخته؟

    • اگر نظر شما این هست و به این اشاره میکنین چون اغلب دانشمندان جهان وجود قدرتی چون خدا باور ندارن ماهم باید اینگونه باشیم به نظر من این اصلا نظری منطقی نیس و عقل ابدا این رو حکم نمیکنه که بدون سند و مدرک تابع اکثریت باید بود و البته این رو هم باید دونست که دانشمندانی همچون انیشتین و بعضی دیگرهم در زمان حال مخالف دانشمندان خدا ناباوری چون استیون هافکینگ و غیره هستند بهتون پیشنهاد میکنم اگر واقعن دنبال جوابی منطقی هستید مقاله

      مارلین بوکس کریدر
      (فیزیولوژیست دارای رتبه M.SC. و دکتری فلسفه از دانشگاه مریلند دانشمند فیزیولوژیست در بخش حفاظت محیط زیست ایلات متحده و توسعه مرکز تفریحات ماساچوست.استاد زیست شناسی در کالج نازارن شرقی عضو انجمن زیست شناسان آمریکا متخصص در سوخت و ساز و جریان خون)
      رو دراین رابطه بخونین

  21. سلام
    فقط میخواستم یک نکته رو بگم، اینکه گفتید هر چیزی که آغازی دارد علتی هم دارد، مگر غیر از اینه که شما این حرف رو با استناد به دنیای ۴ بعدی خودمون میزنید؟ دنیایی که با اغازش مکان و زمان نیز بوجود اومدند،
    حالا که ما میخوایم درمورد پیدایش خود این دنیای صحبت کنیم، چطور میتونیم از قوانینی استفاده کنیم که زاده شده ی خود این دنیا هستند؟
    سوال اصلی من اینه:
    چه تضمینی برای صحت قانون علیت قبل پیدایش جهان هست که شما به اون اثتناد میکنید و اون رو مبنای اثبات خدا قرار میدید؟

  22. هست وجودی هست شاید با ما کاری نداره نمیدونم شاید ما رو به حال خودمون گذاشته، هممون میمیریم و میپوسیم ولی به نظر من اسرار این کیهان فراتر از ذهن تازه به دوران رسیده انسان قرن بیستویکم میباشد شاید همین علم کوانتوم ماده تاریک انرژی تاریک سر یک کوه یخ بزرگ میباشد هنوز زود است درباره خالقی که بوجود آورنده قوانین لازم برای ثبات کیهان و به پشتوانه آن خلق موجودات هوشمند شده نظر قطعی بدهیم و ان را رد کنیم وبه جای ان تصادف و اتفاق را قرار دهیم
    نظر شخصی بنده :
    هر چند مرگ به پیچیدگی کیهان نیست وخیلی ساده میشود گفت پوسیدن بدن یک موجود هوشمند ولی به نظر بنده بعد از مرگ خالق پشت کیهان را احساس خواهیم کرد

  23. داریوش آرمان

    اگه خدا را بخواهید خارج از زمان قرار بدهید به این امید که آن را از داشتن علت معاف کنید، ناخواسته در دام این تناقض می‌افتید که خدای بی زمان چگونه قادر به انجام کاری چون خلقت عالم می‌شود؟ انجام عمل به معنای زمانمند بودن است. موجود بی زمان موجودی است که نه قادر به تغییر است و نه قادر به تغییر دادن. هر گونه عمل و حتی تصمیم‌گیری برای عمل نیازمند زمان است.
    شما میگویید جهان از هیچ نمی‌تواند خود به خود خلق شود و نیازمند خدا برای خلق شدن است. نمی‌دانم شما اصلاً فلسفه‌ی کوانتوم و اصل عدم قطعیت را می‌شناسید؟
    جهان آغازی در زمان داشته است. این را قبول می‌کنم. اما قبل از آغاز جهان چه بوده؟ اگر میخواهید بگویید قبلی وجود نداشته چون آغاز جهان همان آغاز زمان است، پس چگونه چیزی به نام خدا را قبل از جهان قرار می‌دهید؟ قانون علیت فقط در چارچوب زمان کاربرد دارد. علت همیشه باید مقدم بر معلول باشد.لحظه‌ی صفر در آغاز جهان نمی‌تواند علتی داشته باشد چون زمانی قبل از آن نیست که بخواهیم علت را در آن متصور شویم.
    افت و خیزهای میدان کوانتومی خلاء که میتواند ذرات مجازی را دائماً خلق و نابود کند می‌تواند علت آغاز جهان باشد. در آغاز خلاء وجود داشته. خلاء یک میدان کوانتومی است و متغیرهای فیزیکی که به این خلاء نسبت می‌دهیم، نمی‌توانند مقدار دقیق صفر را داشته باشند. زیرا صفر بودن این متغیرها با اصل عدم قطعیت تناقض دارد. پس خلاء کوانتومی با هیچ متفاوت است. گرچه جمع انرژی در خلاء صفر است اما نوسانات و افت و خیزهای دائمی حول این صفر وجود دارد. جهان ما به صورت یک ذره‌ی بسیار کوچک زاییده‌ی همین نوسانات است.
    —————-
    البته این فرضیه که جهان آغازی در زمان دارد نیز امروزه توسط بعضی از فیزیکدانان به چالش کشیده شده است. ممکن است زمان فقط توهم ذهن ما و مربوط به شیوه‌ی کارکرد حافظه‌ی ما باشد. جهان ممکن است مانند کتاب رمانی باشد که تمام واژه‌ها و حروف آن وجود دارند و سیر این زمانی وقایع این رمان فقط واکنش مغز خواننده‌ی آن باشد.

    • خدای بی زمان؟ اگه منظورتون از خدای بی زمان خدایی است که به زمان محدود نباشه، خب آره خدایی که محدود به زمان نباشه،قادر به خلق جهان هست؟، شما ادعا میکنید خدایی که محدود به زمان نباشه قادر به خلق جهان نیست، آیا دلیلی هم برای گفته تون دارین؟ (فکر نمیکنم دلیلی داشته باشین و بی دلیل همچنین چیزی رو فرض کردین پس دقت کنین)
      شما میگین:”قانون علیت فقط در چارچوب زمان کاربرد دارد. علت همیشه باید مقدم بر معلول باشد.”فکر میکنم این هم بدون دلیل فرض گرفتین، بذارین مثال نقضی برای رد این جملتون عرض کنم، ذره و پادذره هر دو هم زمان به وجود میان و هر دو علت و معلول یکدیگرند، هیچ کجا مشاهده نشده ذره ای به تنهایی از هیچ به وجود بیاد،پس ذره علت و پادذره و همین طور پاد ذره علت ذره است و هیچ کدوم از نظر زمانی بر هم تقدم ندارند، در این مثال علت همزمان با معلوله که گفته ی شما رو رد میکنه
      شما میگین:”قبل از آغاز جهان چه بوده؟ اگر میخواهید بگویید قبلی وجود نداشته چون آغاز جهان همان آغاز زمان است، پس چگونه چیزی به نام خدا را قبل از جهان قرار می‌دهید؟”
      و کمی بعد از مدعی میشین که به خاطر تقدم زمانی علت بر معلول، جهان نمیتواند علتی داشته باشد،
      اما کمی نگذشته که حرف خودتون رو رد میکنین و برای جهان علت قائل میشین (اونجا که میگین:”فت و خیزهای میدان کوانتومی خلاء که میتواند ذرات مجازی را دائماً خلق و نابود کند می‌تواند علت آغاز جهان باشد.”)
      و کمی بعد به توصیف خلا کوانتومی میپردازین، حالا سوال من از شما اینه چرا خدا قبل از زمان صفر نمیتونه وجود داشته باشه ولی خلا کوانتومی میتونه؟ و سوال دیگه اینکه افت و خیز های کوانتومی عمل نیستن؟ چطور عمل برای خدا غیر ممکنه و برای خلا کوانتومی نه!!

  24. سلام خانم ریاحی ضمن سپاس از مطلب تامل برانگیزتون چند تا سوال خدمتتون داشتم
    ۱٫طبق مطلبتون هر چیز که آغازی داشته باشه علتی داره، که این بیان بدون اثبات فرض شده،(در رابطه با این موضوع تو کامنت بعدی بیشتر توضیح میدم)
    ۲٫قوانین ترمودینامیک مربوط به جهان ماکروسکوپی ست و شما اون ها رو بدون اثبات، و در جهان کوانتوم (که جهان ریز ذره هاست) فرض گرفتین، آیا این قوانین خود اثباتی دارند؟
    ۳٫مجموع انرژی-جرم جهان طبق فرمایش شما مقداری ثابت و مثبت است، (مثبت بودن در مطلب نیامده ولی در صورت مثبت نبودن استدلال شما باطل است) در حالی به نظر میچیو کاکو مجموع جرم-انرژی جهان صفر است:
    http://bigbangpage.com/?p=18648
    اثبات شما مبنی بر ثابت و مثبت بودن مجموع جرم-انرژی جهان چیست؟
    ۴٫شما با استناد بر انبساط جهان وجود آغاز جهان رو اثبات نکردین بلکه وجود بیگ بنگ رو اثبات کردین، چرا ما باید بیگ بنگ رو آغاز جهان فرض کنیم؟ در واقع استدلال خداناباوران این است که بیگ بنگ تنها تبدیل هیچ کوانتومی به جهان دارای فضازمان امروزی بودی و این هیچ کوانتومی و انرژی در آن بوده که ازلی بوده نه خدا

    با تشکر

  25. شما برهان علیت از فلسفه و کوانتوم از علم رو ترکیب کردین، در واقع این دو قطب مطلب شما رو شکل دادن، پیشنهاد من اینه که برهان ترجیح از فلسفه رو انتخاب کنین، چون در برهان علیت همیشه باید اینکه هر چیزی علتی دارد را بدون اثبات فرض بگیریم

    برهان ترجیح دارای دو فرض زیره
    ۱٫جهان وجود داره
    ۲٫اصل با عدم وجود جهان است
    نتیجه:
    وجود جهان اتفاقی خاص است که بر عدم وجود (که اصل است) ترجیح داده شده است، پس مرجحی (خدایی) دارد

    شما با اثبات وجود آغاز جهان میتونین ثابت کنین که جهان ازلی نیست، پس عدم وجود جهان ازلی است پس عدم وجود اصل است، فرض ۲ را ثابت کنین، و فرض ۱ هم مشخص است، ولی در علیت هیچ وقت نمیتونین ثابت کنید هر آغاز وجود هر چیزی علتی دارد، به همین جهت برهان ترجیح رو مناسب تر از علیت میدونم

    و خطاب به دوستانی که معتقدند خدایی که ماورا از ماده هست رو نمیشه در جهان مادی اثبات کرد، در واقع اثبات خدا اینگونه است که ما در وجود مطلق جهان مادی (بدون ماورا) به تناقض میرسیم و وجود خدای ازلی را واجب میدانیم

  26. سلام
    اثبات خدا نیازی به فیزیک کوانتومی ندارد چه اینکه اصول عدم قطعیت و یا معادله موج احتمال اروین شرودینگر درست است که چالشی را در حوزه اندیشه فیزیکی و اندیشه متا فیزیکی یله یا آزاد مانند قطعات تفکر امیل سیوران یا آفوریسم های یرزی لتس یا اندیشه افلاطونی و ارسطوئی و پست مدرن آن کانت و هایدگر و اسپینوزا و لاکان و… به ظاهر پارادوکس وار ایجاد می کند اما سرکار خانم دکتر!
    ذات واجب الوجود چون محیط بر اندیشه ما و آفریدگار اندیشه ماست پس اندیشه ما را به فهم ذات او راهی نیست و همچنان ویزه گی های ذاتی او
    که پنج است
    زنده پاینده توانای مطلق بینا شنوا و دانا که چون متصل به هسته بایسته ذاتی خداوند است وهم ما در آن هم راه ندارد فیزیک و علت و معلولی یا احتمالات و نظریه های استاندارد و .. در مورد جهان اندیشه ماست و خداوند را اگر به اندازه اندیشه خود کوچک کنیم آن خدای اندیشه ماست نه ایزد یکتا که در یکتایی اش یکی و در یکی بودنش یکتا و زنده سرمدی و ابدی و و توانا و زاییده نشده و نمی زاید و هیچ چیز مانند و شبیه او نیست و بزرگتر از آن است که به وصف توصیف دانش بشری و یا غیر بشری در آید
    جهان مستقر به استراکچر ریاضیاتی که چوب بست آن است و چوب بست فیزیک کوانتومی پیشرفته و کرومودینامیکی و استاندارد شده جدید و زیر شاخه های آن مانند cph و تئوری رشته ها و …. همه و همه آفریدگارش آفریدگار توانی دانی بی همتاست
    اشتباه پارادوکسیک که تمام دانشمندان برای بعضی از آنان متذکر شده ان این است که فکر می کنند جهان هستی با قوتنین ثابت ذهنی فیزیکی در حال حرکت جوهری آنان اداره می شود در حالیکه این اندیشه ماست که در حال ارتقائ و دگردیسی و به سمت کمال رفتن است البته محاط در دانش و اراده الهی چون آفریده دانشش هم در کنترل آفریدگار است
    سه اصل برهم نهی و عدم قطعیت و معادله موج احتمال شرودینگر در فضای مختلط برداری هیلبرتی هرمیتی با عملگرهای مختلط تنها نشان از پیچیده گی بس شگفت ۹۳ درصد جهان هستی است که هنوز فیزیک به تمامیت در باره آن هنوز جمله ای هم نگفته و آن ماده و انژی تاریک است البته اگر اطلاق متر و انرزی به این ۹۳ درصد درست باشد تازه موضوع بغرنج تر که هیچ کدام از فیزیک نسبیتی کوانتومی و فیزیک پیشرفته کوانتومی الکترودینامیکی کرومودینامیکی استاندارد شده موید شده با ذره بوزون هیگز نوترینو آپ نتوانسته اند برای آن پاسخی بیابند سه موضوع است
    یک- زمان موهومی حقیقی مختلط و بی مفهومی آن برای زندگی دنیایی انسان!!
    دو- گرانش و تعبیرات متضاد کوانتوم و نسبیت از آن درست است که پایه فیزیک کوانتومی ریاضی است اما خود ریاضیات انتزاعی هم آفریدگاری دارد چون مجرد هم خالق نیست مگر واجب الوجود باشد
    سوم- هیچ دانش بشری نتوانسته ثابت کند متافیزیک چیست تا بخواهد آن را تعبیر نیز بکند چه رسد به این حماقت بزرگ که بخواهد فیزیک متا فیزیک را شرح توضیح آنالیز یا کشف و یا بطور ابلهانه ای اثبات کند توجه فرمایید که بنده از ادیان سخن نگفته ام حوزه گفتا ربنده الهیات محض آنهم در لبه انش بشری چه غربی و چه اشراقی اسلامی آن است ایراد فلسفه آن است که بیش از حد قابل فهم است و کانالیزه شده و فیزیکال شده است
    مسائلی همچون علیت و احتمال و وجود و پدیده و هولوگرافی و جهان ها و هستی همه در لبه فیزیک هستند اما لبه ای که بی نهایت با مرز متا فیزیک فاصله دارد
    در پایان به دونکته اشاره می نمایم یکی اینکه در این جدال و پس از نشست کپنهاک سال ها بعد آلبرت اینشتین گفت خداوند تاس نمی ریزد
    چون اولا خداوند را باید پذیرفت چون آفریدگار ماست و به ما ارتباطی ندارد که به چه دلیل اراده آفرینش کرده هر چه هست از کمال و زیبایی و مهر و رحمت و حکمت است ثانیا احتمال و بود و نبود و بین این دو را هم خداون آفریده است و بالاتر از اینها که در جهان بی مکان و بی زمان و بی فیزیک به حقیقت آن پی خواهیم برد تنها یک گام لازم است و آن به قول سیوران و افلاطون و … مرگ از این شکم مادر دوم دنیایی و تولد ابدی است
    در پایان امام علی ع فرمود: الناس نیام فاذا ماتوا انتبهوا
    مردم در خوابند هنگامیکه بمیرند بیدار خواهند شد
    این بیداری بیداری توهم اسلحه ناکارمد دانش محدود ماست
    ودر پایان کلام وحی خداوند در قرآن که نه بخاطر این که مسلمان باید بود و پذیرفت چون بی نهایت بار پرقدرت تر از امثال فیزیک و ریاضی دانش ناب برای شناخت خدا و نه اثبات آن به ما می دهد و آن آیه ۳۵ سوره نور است که می فرماید خداوند نور آسمان ها و زمین است یعنی نور دانش و زمین مثال بخشش نوری از دانشش به اراده و اندیشه ماست اما نور چرخنده نگهدارنده چوب بست جهان هستی اراده ودانش ایزد بخشاینده زنده ازلی و ابدی که جایگاهش بزرگتر ازآن است که به وصف درآید و بی مدت باقی است و اوست و جز او نیست و به اراده و مهربانی اش همه چیز را آفرید مانند دانش بشری و از جمله کل دانش بازیچه فیزیک که هنوز هم در کودکی خود به سر می برد
    سلمان خیریان مهندس مکانیک از دانشگاه تهران هوافضا از مالک اشتر
    منابع : کتاب های فلسفه شرق و غرب
    کتاب های فیزیک نسبیت و کوانتومی پیشرفته
    کتاب های ریاضیات پیشرفته فضاهای برداری مختلط
    قرآن کریم
    تفسیر المیزان
    نهج البلاغه
    آفوریسم ها
    قطعات تفکر
    قطعات آسان فاینمن
    نسبیت آلبرت اینشتین رزنیک و دیگران
    اصول کوانتومی تانسوری دیراک
    کتاب استاندارد کوانتومی دهه ۳۰ میلادی دیراک پاوولی بور شرودینگر
    چهار مقاله شش مقاله و ضیافت افلاطون
    الهیات شفا
    اسفار اربعه صدرا
    و…..

    • سلام جناب خیریان حرف شما کاملا صحیحه که ما خدایی که ماورا از فیزیک و ماده ست رو نمیشه آنالیز کنیم و کاملا بشناسیم اما نکته ای که درباره اثبات های علمی وجود خدا باید متذکر شد اینه که ما با این اثبات ها جهان مادی خودمون رو میشناسیم و میفهمیم که این جهان مادی نیاز به خدای غیر مادی داره، در واقع ما با شناخت جهان به یکی از صفت های جهان(نیازمند بودن به خدا)پی می‌بریم، پس نتیجه میگیریم که خدا هست، و با نظم جهان به هدفمند بودن خدا پی میبریم و…
      بله صد در صد درسته که ما با علم مادیمون نمیتونیم خدایی که منزه از ماده ست رو درک کنیم
      با تشکر

        • کامنت قبلی برای کامنت دیگه ای بود
          اما در این مورد منظورشون اینه که بدون جسم مادی شعور و آگاهی یا همون روح وجود داره؟
          تو خواب که جسم مادی هست
          چون ما وقتی فکر می کنیم اتفاقاتی مادی تو مغزمون رخ میده… حتی وقتی خواب می بینیم چنین فعل و انفعالاتی رخ میده
          یعنی میشه ما بدون مغزمون فکر کنیم، تصمیم بگیریم، خاطره ای داشته باشیم و … ؟
          اگه میشه پس چه نیازی به مغز هست؟ میشه گفت مغز عضوی ناکارآمد و انگل جسم مادی میتونه باشه؟
          و اگر روح وجود داره، باز هم همون سوال قدیمی مطرحه که چگونه یه چیز غیرمادی روی ماده تاثیر میذاره؟
          اگه یه چیزی بتونه روی ماده تاثیر بذاره که میشه گفت اونم ماده هست
          بعضیا میگن ماده و غیرماده بصورت صفر و یک و کاملا جدا از یکدیگر نیستند که این فقط یک توجیحه… یعنی اول نتیجه گرفتن بعد دنبال شواهد بودن
          انگار این بحث ها از صدها سال پیش هیچ گونه رشدی نکرده… فقط از علم برای مثال زدن استفاده می کنند. مثلا یه موقعی ساعت مکانیکی رو مثال میزدن بعد ها کامپیوتر و …
          انگار هیچ کسی عمیقا نمیفهمه حتی همون دانشمندا و فلاسفه فقط برخی مثل آقا سلمان جوری حرف میزنن که وانمود کنن می فهمن و یه چیزایی میدونن
          من فقط یه چیز میدونم… این که وجود دارم. با گذشت چند سال هنوز یک قدم هم جلو برنداشته ام. باید خیلی ساده و سطحی بود که بشود پیش رفت.

  27. سلام . خانم ریاحی مطالبتون بسیار جالب و قابل توجه بود متاسفانه من پژوهشگر این رشته نیستم اما علاقه زیادی به این رشته دارم و مدتیه که با مطالعه این مبحث به این موضوع علاقه مند شدم اما همیشه برام جای سوال بود که ایا فیزیک کوانتوم وجود خدارو اثبات میکنه یا نه ؟ازتون ممنونم که به این ابهام بنده پاسخ دادین ولی متاسفانه جای تاسف و سواله که چرا دانشمندان بزرگی چون استیون هافکینگ یا خیلی از دانشمندان ما وجود خدارو نمیپذیرند؟ من نظرات همه دوستان رو خوندم و به نظرم اقای خیریان درست فرمودند ما با تفکر بیش از حد وعمیقمون در معادلات کوانتونی میخوایم وجود خدارو رد کنیم در حالی که خود خداوند به وجود اورنده تمامی این قضیه ها و احتمالات بودند و از نظر من دانش بشری اونقدر محدوده که نمیتونه وجود خدارو ثابت کنه و علم فقط تا جایی پاسخگوی نیاز های ماست بازهم تشکر از مقاله زیباتون

    • ناهید سادات ریاحی

      سپاسگزارم فاطمه ی عزیز. خوشحالم مفید واقع شده. البته پاسخ این سوالات بنیادی رو هر انسانی باید خودش پیدا کنه

  28. سلام ناهیدخانم خسته نباشیدازمطالب خوبتون فقط می خواستم ببینم کانال تلگرام داریدبشه مطالبتون رو نبال کرد

  29. سلام امکان ندارد خدا وجود نداشته باشد وگرنه نباید من هم الان وجود داشته باشم و من یک توهمی بیش نیستم. فقط در مورد کتاب قران یا اسلام بگویید که ایا به این خدای یگانه ربطی دارد یا نه؟! البته اگر بخواهیم همه ادیان را رد کنیم این سوال پیش می اید که چرا واجب الوجود با ما ارتباطی بر قرار نمیکند؟ و دیگر اینکه کمی هم در مورد چند واجب الوجودی که وجود غیر فانی میتوانند داشته باشند بحث کنید. البته من خودم یک واجب الوجود را قبول دارم که او همان خدای یگانه است و قران و اسلام را به عنوان کاملترین چیزی که خدا با ما در ان ارتباط برقرار کرده قبول دارم. با تشکر.

  30. سلام
    خیلی ممنون واقعا مقاله ی بسیار عالی و مفیدی بود
    من دوتا سوال برام پیش اومد که میخوام مطرح کنم:
    ۱-استیون هاوکینگ مگه حرف خودش رو در مورد عدم وجود خدا پس نگرفت؟
    ۲-دانشمندان فیزیک کوانتوم واقعا دنیای معنوی و زندگی پس از مرگ رو ردکردند؟
    لطفا نظر خودتون رو در زندگی پس از مرگ بگید

  31. با سپاس فراوان از این مفاهیم گرانبها و با آروزی موفقیت
    بنده متخصص فیزیک و ریاضی نیستم.ولی عاشق علم هستم.زمینه تخصصی بنده در علوم کامپیوتر است.
    پیشرفت علم به جز این انتقادها و بحث های آزاد و بدون تعصب نیست.وبرای همین این نهایت تشکر را داز این گروه دارم.
    بنده خدا را به خاطر مصلحت ها و دلایلی قبول دارم انشااله بعدها می گویم. ولی گمان نمی کنم بتوان خدا را با این علم فعلا اثبات نمود.
    شاید این حرف مولانا درست باشد:
    سر من از ناله من دور نیست لیک چشمک و گوش را ان نور نیست
    دلایل
    ۱- علوم تجربی همانند فیزیک که بر مبنای ریاضیات دقیق نباشد ممکن مرتبا تغییر یابدو هیچ وقت در تاریخ علم قابل استناد نیستند
    ۲- علوم ریاضی در یک سیستم قابل توجیه هستند و بسیار قوی تر هستند.آنها یک سری مسائل را به عوان اصول موضوعه می پذیرند همانند اصل علیت ،اصول هندسه اقلیدسی،اصول هندسه ریمانی، اصول عدم قطعیت و….
    این اصول را همه بدون اثبات قبول می کنند و سپس همه چیز بر انها بنا می گردد.مثلا اصل ثابت بودن زمان از نظر نیوتون درست بود ولی بعدها اینشتین آن را رد کرد و گفت در یک فضای دیگر ثابت بودن سرعت نور را یک اصل قرار داد و کل علم تغییر یافت .اینها همه با ارزش است و علم به جلو می رود.
    بنده این اعتقاد را دارم که ممکن است علم به حل تمام این نکات هم برسد زیرا نمی توان اثبات کرد که علم نمی تواند همه مسائل را حل کند.از طرفی ممکن است هم که نرسد.ولی مهم این است که ما تلاش می کنیم.
    ۳-بیشترین انتقادی که در دلایلی که در همه اثباتها می بینم( از جمله شما) ان است که ما که به همه جهان ها تسلط نداریم و علم ما آنقدر فراگیر نشده است چگونه می توانیم بر مافوق جهان و اثبات و رد آن دلیل بیاوریم.اگر بخواهیم استقرایی عمل کنیم روش اثبات استقرایی برای اثبات کل گرایی در شرایط خاصی درست است نه در همه موارد.البته خیلی از علوم ریاضی به صورت نگاشتی این مسائل را حل می کنند که از یک فضا بتوان فضای بالاتر را تحلیل نمود و بررسی کرد .علم بنده در این قسمت زیاد نیست.اگر کسی هست که بتواند من را راهنکایی نماید.
    در ضمن روش اندیشیدن ما بر اساس منطق است و جالب آن است که می توان منطق های گوناگون طراحی نمود و تفکرات مختلف شکل داد حال کدام نوع منطق برا ستفکر در این سیستم ها درست است ؟این هم سوالی است که جواب آن را نمی دانم.شاید تمام منطق های استفاده شده توسط ما غلط باشند نمی دانم؟

    • ناهید سادات ریاحی

      سپاسگزارم دوست خوبم از اظهار لطفت و همچنین بیان نظراتتون. ما فقط یک نمونه از چندین استدلالی که برای اثبات خدا ارائه شده رو بیان کردیم، اما قضاوت به عهده ی خود خوانندگان هست

  32. با سلام دوباره خدمت دوستان
    چیز دیگری بود که یادم رفت بگویم.ما در اندیشه ها معمولا آنچه دوست داریم فکر می کنیم.در قالبی که دوست داریم.فقط مبنای ریاضیات ما را به واقعیت بیشتر می رساند.ریاضیات و منطق اساس تفکر درست و بدون احساس را در فضای خاص را ارائه می دهند.برای همین علوم هانند فیزیک با ریاضیات عجین شده است.بنده نظرم این است که باید بتوانیم در فضای فاقد احساس و دور از تعصب و کاملا آزاد فکر کنیم که کار نسبتا سختی است ولی می توان به این سمت پیش رفت .به نظز بنده آقای فرهاد و خیلی از دوستان دیگر در این مدل فکری هستند.بنده نظریه عدم قطعیت شرودینگر و چند نفر متخصصین این حوزه را خواندم و دقیقا انها بیشتر به سمت خداناباوری می روند ولی استدلالهای صددرصد منطقی و درست برای اثبات عدم وجود خدا ندارند.
    واقعیت آن است که همیشه اندیشه های نو دانشکندان مورد قبول عوام نمی شود و بعدها عوام به درستی اکثر ان نظریه ها پی می برند.در دوران پیامبر بت پرستی رواج داشت زیرا نیاکان آنها بت می پرستیدند و بدون فکر این قالب فکری درست بود و به سختی به خدا روی می آوردند.الان هم خداباوری در ما عجین شده و سعی می کنیم در قالب وجود خدا و اثبات ان گام برداریم.نمی توانیم خیلی آزاد فکر کنیم .نمی گویم دانشمندان خدا ناباور درست می گویند. ولی شاید هم درست بگویند یا خیلی چیزهای دیگر درست بگویند. نمی دانم. باید در فضای فکری ازاد و مستقل از انچه اجتماع و دین و فرهنگ و سنت و ترس و قدرت و… به ما تحمیل کرده است ،تفکر نمود.شاید بهتر بتوانیم همدیگر را درک کنیم و به اجماع عقلی بهتر برسیم. نباید اینگونه باشد که در قالب فکری خداباور یا خدا ناباور طوری فکر کنیم که خدا وجود دارد یا ندارد .

  33. خیلی استدلال عجیبی بود…ربطش به کوانتم چی بود؟ این که از ترمودینامیک شروع شده بود…درضمن شما اثبات نکردین که مجموع انرژی جهان ثابت اما مخالف صفره که بگین آغازی که ما میبینیم واقعا آغاز جهان بوده؛ از روی برونیابی نمودار انرژی تاریک-زمان که نمیشه گفت تورم جهان تا ابد ادامه داره! ما که هنوز با ماهیت انرژی تاریک آشنا نیستیم شاید یه روز تموم شه یا مثلا تغییر فاز بده! چیزی که من شنیدم اینه که اکثر دانشمندان کوانتم از اصل عدم قطعیت برای اثبات تولید از هیچ استفاده میکنن…فرض کنین زمانی وجود نداشته اصل عدم قطعیت میگه اگر شما با قطعیت بگین زمان وجود نداشته پس نمیتونین با قطعیت بگین انرژی صفر بوده! یا برعکس اگه بگین این نقطه انرژیش معینه (مثلا صفره) پس دیگه نمیتونین بگین زمانش صفره…بخاطر همین اصولا در مکانیک کوانتمی تولید از هیچ نتنها به خالق نیاز نداره بلکه کاملا بدیهیه! به نظرم نباید خدا رو با خالق اشتباه گرفت. یعنی حتما نباید خدا مستقیما خالق جهان بوده باشه(البته با استناد به مکانیک کوانتم و فرض بر صحیح بودنش)

  34. دوستان این نظر شخصیه منه,,, همونطور که میدونیم ما تو یه محیط سه بعدی زندگی میکنیم که البته طبق نظریه انیشتین ۴ بعد که بعد چهارم زمان هست,,,
    تمام تصور ما ازین جهان به صورت ۳بعدیه,,, یعنی طول و عرض و ارتفاع,,
    و نمیتونیم جسمی رو با ابعاد بیشتر در ذهن خودمون تجسم کنیم,,,
    مثلا جسمی رو تصور کنیم که ۵ بعد داره,,, این غیر ممکنه چون ذهن ما محدود به ۳بعد
    پس در صورت وجود خدایی که خالق جهان,,, و با این قدرت عظیم
    آیا در ذهن ما قابل گنجایش؟ یا با علمی که باز محدود به این ابعاد قابل شناخته؟

  35. احسان اسلامی

    سلام ممنونم جهت مطالب خوبتون.
    من هم استدلالی برای وجود هوش برتر یا خالق هستی یا تعبیر خداوند دارم که از دیدگاه علم منطق هست.جالبه توصیه میکنم بخونید
    این استدلال منطقی بر اساس منطق نظم هست پس لازمه که ابتدا تعریف درستی از نظم داشته باشیم
    نظم یک پدیده ی مطلق ولی متغیر هست به این معنا که در واحد های منظمی از زمان و واحد های منظمی از ماده نوع نظم متغیر هست این تفاوت با تغییر پارامتر ها در یک مجموعه ی منظم ارتباط مستقیمی دارند .
    مثلا نظم در یک صف نانوایی زمانی به وجود میاد که افراد پشت سر هم قرار بگیرند در راستای یک خط که انحرافشون از این خط بیشتر از ده سانتیمتر نباشه اما در مورد ایجاد دایره مثلا با صد عدد تیله کوچک لازمه این تیله ها با خطای کمتر از یک میلیمتر در راستای خط دایره قرار بگیرند .
    حال که با مفهوم نظم آشنا شدیم باید بپردازیم به اینکه آیا نظم چه ارتباطی با اتفاق میتونه داشته باشه خب ما همون صد عدد تیله کوچک رو در نظر میگیریم و اونها رو پرت میکنیم زمین آیا احتمال ایجاد دایره منظم وجود داره که نهایتا خطای قرار گیریشون یک میلیمتر باشه؟نه اصلا حتی اگه ما میلیاردها بار این عمل رو تکرار کنیم چنین احتمالی وجود نداره پس یک عامل هوشمند نیاز هست که با چیدن دقیق این تیله ها در کنار هم دایره نظم رو به وجود بیاره بنابرین برای ایجاد هر نظمی وجود یک ناظم هوشمند نیاز هست ،حال وقتی این نظم قرار هست در مورد گردش زمین به دور خورشید باشه که خطاش چند متر باشه یا گردش الکترون ها به دور هسته مرکزی اتم که خطاش چند میلیاردم میلیمتر باشه یا گردش زمین به دور خود و در نتیجه ایجاد روز و شب که خطاش چند دهم ثانیه باشه یا مثلا گردش زمین به دور خورشید که خطاش چند دقیفه باشه همه اینها مجموعه های منظمی هستند که جهان رو تشکیل دادند و با توجه به استدلال منطقی ذکر شده مجموعه منظم ارتباطی با اتفاق نمیتونه داشته باشه بنابرین برای ایجاد هر یک از این مجموعه های منظم وجود یک ناظم هوشمند ضروریست.
    نگارش احسان اسلامی ۰۹۱۴۸۳۱۹۱۴۴

    • ناهید سادات ریاحی

      سپاسگزارم دوست عزیز از نظرتون. با صحبت هاتون موافقم، البته با این قسمت “نه اصلا حتی اگه ما میلیاردها بار این عمل رو تکرار کنیم چنین احتمالی وجود نداره “، مخالفم، چون در مکانیک کوانتومی، هیچ صفر یا صدی وجود نداره، به عبارت دیگه، طبق اصل عدم قطعیت هایزنبرگ، هیچ احتمالی صفر یا صد نیست و احتمال قرارگرفتن تیله ها به صورت یک دایره، هرچند ناچیز و بسیار بسیار کوچک، اما وجود داره!

  36. سید مرتضی موسویان

    سلام وعرض ادب واحترام
    راستش من متوجه رابطه یکوانتوم با اصل نیاز خود این علم به پدید آورنده نمیشم.منظورم ینکه وقتی یک ذره ای در جهان میتونه باشه که در دوزمان نمیتونه واحد باشه یعنی خروجی یکسانی بده پس حتما باید چیزی باشه که اونرو تدبیر کنه البته خیلی چیزها درعالم هست که در هربار تکرار جواب یکسان داره اما بعضی چیزا هم خوب نه مثل هروز بین ساعت ۶تا۶:۱۰ خورشید طلوع میکنه ولی شرایطش یکسان نیست چون بطورحتم زمانش برای مایکی نیست وبطور تقریبی مکانش هم همینطور.
    من چیزی درباره ی وجود نظم در بی نظمی خوندم البته دقیق نخوندم ولی فکرکنم اصلا بی نظمی وجود نداره حتی خود چیزی که ما بهش مییم بی نظمی از الگوریتم مشخصی برخوردارند.
    راستی کوامنتوم منحصر به دوصورت میشه؟مثلا نورکه یا ذره ای میتونه باشه یاموجی!اما اگه دوصورت نباشه چطوری انتخاب میکنه که در مشاهده ی بعدی چه حالتی رو داشته باشه.یعنی چیروتغییر بده وچیرو میسازه رو انتخاب میکنه؟؟؟؟
    خیلی ممنون که هستیید.موفق پیروزباشی

    • در مورد نظم و بی نظمی این ماییم که نامگذاری کرده ایم. مثل این میمونه که ما اعداد رو نامگذاری بکنیم و بعد از مدت ها بگیم مثلا عدد ۸ وجود نداره! خودمون از هیچ خلق می کنیم و بعد میگیم وجود نداره!

  37. سلام.در اینکه خداوند جهان را خلق کرده شکی نیست.ولی واقعا چه سودی برای ما دارد که بخواهیم اثبات کنیم جهان خالقی داشته یا نه ؟متشکر

  38. باسلام…
    مطلبتون که عالی بود….من الان شانزده سالمه و همیشه این سوال برام پیش اومده که خدا چیست؟ و چرا ما هستیم؟ چرا جهان هست؟اگر نبود چه میشد؟ من به دنبال علمی برای پاسخ به این سوالها میگشتم که فهمیدم فیزیک کوانتوم میتونه پاسخ این سوالارو بده….من الان رشته ی ریاضی فیزیک میخونم میخواستم بدونم برای اینکه بتونم وارد دنیای کوانتوم بشم و خودم در اینده یکی از متخصصان در این زمینه باشم تو دانشگاه کدوم رشته رو بردارم چون واقعا میخوام قبل از مرگم حتما پاسخ این سوالارو به دست بیارم و هم بتونم به پاسخهای بیشتری در زمینه ی اثبات چرایی جهان و خدا دست پیدا کنم…ممنونم اگه جواب بدید

  39. درود بر شما و خسته نباشید.
    شما فکر نمی کنید که اثبات/رد خدا به وسیله علم(چه تجربی و چه نظری)به نوعی پیچوندن لقمه دور دهان باشد؟
    علم تجربی محدود به این دنیا است و صلاحیت نظر دادن درباره ی آن واجب الوجود که ورای فضا-زمان است را ندارد.
    علوم نظری بر پایه مدلسازی ریاضی هستند برای مدلسازی باید فرض هایی گرفت هر فرض متفاوت یک مدل متفاوت و هر تفاوت هزاران تفسیر و فلسفه بافی به همراه دارد و در هر صورت معادلات بدست آمده اگر با تمام نظریه ها(نظریه گرانش کوانتومی-نظریه ریسمان ها و…)
    همخوانی داشته باشد در نهایت آزمایش(علم تجربی)است که باید صحت معادلات را نشان دهد چرا که معادلات ما حقیقت را شکل نمی دهند و حقیقت معادلات ما را شکل می دهد.
    به نظر من باید یک رویکرد صرفا فلسفی نسبت به خالق داشت و در حال حاظر رویکرد ندانم گرائی علمی ترین و صادقانه ترین است.

  40. با سلام.
    به استدلال شما چندین ایراد اساسی وارد است:

    ۱- به چه دلیل هر چیزی که آغازی دارد، دارای علتی است؟ این جمله را بر چه اساسی بیان کردید؟ آیا بر اساس تجربیات روزمره است؟ اگر بر اساس تجربیات روزمره بیان شده، توضیح دهید چه نسبتی بین به وجود آمدن جهان و تجربیات روزمره وجود دارد؟ آیا این دو پدیده شبیه هم هستند و میتوان از هر لحاظ این دو را مقایسه کرد؟

    ۲- منظور شما از آغاز چیست؟ آیا از به وجود آمدن از نیستی به هستی آغاز محسوب میشود؟ یا منظور شما لحظه تغییر شکل از یک حالت به حالت دیگر است؟ اگر مراد شما مورد اول باشد، پس دیگر بحث زمان بی معنی است. هر وجودی میتواند در یک لحظه خاص از نیستی به هستی بیاید. چه زمان (به این مفهومی که ما میشناسیم) وجود داشته باشد، چه وجود نداشته باشد و بنابراین این سؤال برای وجود خدا هم مطرح است که چگونه خدا از نیستی به هستی تبدیل شد؟ چه کسی او را خلق کرد؟ اگر بتوان وجود خدا (که موجودی برتر و والاتر از این عالم است) را همیشگی فرض کرد، چرا نتوان وجود این جهان را همیشگی فرض کرد؟
    اگر مراد شما از آغاز، لحظه تغییر شکل بوده است، پس نظرتان با نظریه بیگ بنگ مطابقت دارد. زیرا در نظریه بیگ بنگ چیزی وجود داشته و تنها تغییر شکل داده است و بر اثر یک انفجار و طی زمان طولانی به شکل امروزی درآمده. ممکن است در آینده هم به هر شکلی در بیاید. پس میتوان گفت که این جهان همواره وجود داشته، ازلی است و تنها از شکلی به شکل دیگر عوض میشود.

    ۳- اگر کل اثبات شما هم درست باشد، تنها وجود یک خالق اثبات میشود. سؤالات بسیار اساسی دیگری در مورد این خالق بی پاسخ میماند. آیا خالق هنوز وجود و حضور دارد و یا همانند مادری که پس از زایمان میمیرد، پس از خلق جهان (یا مدتی پس از آن) نابود شده است؟ این خالق چه صفات و ویژگیهایی دارد؟ آیا یک خالق در کار بوده یا خلق جهان همانند ساخت یک ساختمان توسط تیمی از خدایان انجام شده است؟ هدف از این خلقت چه بوده؟ چرا به شکلی که میبینیم خلق کرده است؟ آیا نمیتوانست به شکل دیگری خلق کند؟ آیا خالق عالم مطلق و قادر مطلق است؟ این خالق جزئی ازین جهان است یا بیرون از آن؟ و …

  41. مطلب خوبی بود، من تخصص لازمو ندارم ولی تا اونجایی که من میدونم انرژی مصرف شدنی نیست که تموم بشه، فقط از شکلی به یه شکل دیگه تبدیل میشه، حتی اگه تمام هستی نابود بشه، انرژی خواهد بود

  42. درود…سوالی داشتم از محضر شما…اگر خالقی وجود داره و میتونه کائنات را بسازه بس میتونه خودش را هم نشون بده…اگر هست چرا پنهان شده؟خیلی خوبه که از دید یک ادم بی طرف به مسائل بنگریم…تعصبات را کنار بگذاریم…اگر خدایی هست که ما را افریده بس کدام خدایی بوده که اورا آفریده؟این با عقل جور در نمیاد؟میگویید خدا از اول بوده نه زاده شده نه میمیره؟ولی از این طرف هم می گویید کائنات نمیتوانند به خودی خود به وجود بیاییند؟چرا اون میشه ولی این نمیشه؟وقتی شما بچه ای را به دنیا می آورید فرزند شما وجود شما را حش می کنه و میبینه…چون شما بودید که اورا خلق کردید.ولی ما نمیتونیم خالق خودمون را ببینیم؟کمی بیشتر دقت کنید میبینید که تمامی کارهای دنیا پوچ و بی معنیه؟لحظه ای شادی لحظه ای غمگین؟وقتی بیکار میشی میبینی همه چیز شکل سخره به خودش گرفته…اگر خدایی هست چرا اینقدر برنامه هاش خسته کننده و تکراری و گاهی بیهوده است؟خیلی ممنون میشم برای وجود همچین خالقی استدلال خوبی بیارین تا بلکه من هم باور کنم هست.

    • ناهید سادات ریاحی

      دوست عزیز، بهتره خدا رو نه در علم، نه در بیرون، بلکه در درون خودتون جستجو کنید…

  43. مشکل از اونجا شروع میشه که کوانتوم میگه جهان از هیچ به وجود اومده، و ذرات کوانتوم قابل پیش بینی نیستن… و همین دو موضوع کافیه که من در وجود خدا شک کنم

    • ناهید سادات ریاحی

      ببینید دوست خوبم، معنای واژه “هیچ” در فیزیک با معنای عامیانه اون متفاوت هست، در فیزیک وقتی میگیم “هیچ” منظورمون “عدم” نیست، بلکه “هیچ” در فیزیک به معنای یک میدان هست. بنابراین اینکه میگیم در کوانتوم، میشه یک ذره از هیچ به وجود بیاد، منظورمون از عدم نیست، بلکه از یک میدان یا همون افت و خیزهای خلا هست.

  44. عالی بود خانم ریاحی هرچند شواهدی که بیان کردید شاید متریالیسم رو رد کنه اما نمیتونه به تنهایی خدا رو اثبات کنه چون میشه اینجور هم تبیین کرد که علت العلل جهان گرچه پدیده ای مادی نبوده و چیزی بوده که از نظر ابعاد با جهان ما متفاوت بوده اما به هیچ وجه نمیشه اینطور گفت که اون وجود لزوما دارای آگاهی و شعور هم بوده.
    چون طبق تعریف خدا واجب الوجودی هوشمنده که مخلوقات به اون وابسته هستند.
    ــــــــــــــــــــــــــ
    میخوام بگم همونطور که اثبات متریالیست لزوما وجود خدا رو رد نمیکنه(چون میتونیم ماده رو هم در سطوح بالاتر واجب الوجودی هوشمند در نظر بگیریم) رد متریالیست هم لزوما وجود خدا رو اثبات نمیکنه.

  45. سلام ،خدا باالنفس شعور وشعاعر داره ولی شعور نیست ،بهتره بگیم ذات احدیت ،شعور به معنای بیخودی ویا بهتر، ناخوداگاه وضمیره برگرفته از ش ع ر ، شعر بعنای موی سر انسان، یعنی با اینکه بخشی از وجود ماست اما اگه با قیچی بریده بشه احساس درد نمیکنیم. شعر هم برگرفته از همین ریشه است البته دو نوع شاعر داریم، شاعری که شعرش برگرفته از ذات فکرته مانند مولوی وشاعری که به واسطه القاعات شعور سخن میگه مانند حافظ ..اگه تکه آهنی رو کمی حرارت بدیم وبعد دست روی اون بذاریم میفهمیم که گرما رو فهمیده یعنی ماده هم شعور داره البته به شکلی ساده ولی آیا اون تکه آهن میفهمه که گرم شده ..نخیر چرا که صاحب تفکر نیست واما تفکر انسان قایم به ذاتیست که جریانی دایمی وبدون زوال دارد البته وجود تفکر در انسان باالنفسه با حفظیات حافظه درک میشود لازمه معنی کلمه روح هم بیان بشه: روح مشمول بر تمامی محسوساتیست که منبع تراوش وخیزش آن محسوسات برای حسگرهای موجودات با شعور نامحسوس باشد.خبر بلبل این باغ ببرسید که من..ناله ای میشنوم کز قفسی می آید …کس ندانست که سرمنزل مقصود کجاست …آنقدر هست که بانگ جرسی می آید .. خلاصه بچه های عزیز من ممکنه روزی انسان به این نتیجه برسه که حقایق عالم رو نمیتونه با فیزیک تحلیل وتفسیرکنه ، برای اینکه بتوننیم قدم به دنیای عجیب کوانتوم بذاریم بهتره ریچار فاینمن و بزیترونشو با خلا کوانتومی واعوجاج اون جمع کنیم وتابش هاوکینگ رو چاشنی قرار بدیم وبعد برگردیم به گذشته واز کتاب زنبور عسل موریس مترلینگ مفهوم روح کندو رو در بیاریم و به آموزه هامون اضافه کنیم و نگیم که خدا شعوره

  46. سلام‌ب همه ی دوستان
    خواهشا ی جواب قانع کننده بدین
    خدا وجودش چطوری اثبات میشه؟ چیزیو ک‌نمیشه دید چطوری میشه درک‌کرد ؟ (جوابتون زیر دیپلم باشه خخخ)
    من‌ک‌واقعا هنگم
    مرسی ک‌هستین

ارسال نظر


*